अस्पतालको सपना

 

साउनको महिना थियो। गाउँभरि वर्षाको गन्ध फैलिएको थियो । नदीहरू उर्लिएका थिए। परीक्षा सकिएर खाली बसेको समयमा बालाई सघाउनु नृपको दैनिकी बनेको थियो । घरमा अन्य काम पनि छैन, परीक्षाको नतिजा पनि आएको छैन, भएको एक पसलमा बस्नु र विभिन्न समानहरुलाई फुटकर बेच्नुमा रमाइलो पनि हुन्थ्यो । बा आमाले सल्लाह गरे “जेठालाई पसलको जिम्मा लगाइदिउँ । यसको पढाइ सुरु भए पछि जाला ।”

अब पसलको पूरा जिम्मा उसैको भएको थियो । बा कहिले कसो समान ल्याउनु पर्यो भने मात्र पसलमा झुल्किन्थे । दिनमा समान बेच्ने देखि लिएर रातीको समयमा पसलको सुरक्षा गर्ने जिम्मा पनि उसैलाई आयो । नजिकै रहेको रोकायाको नास्ता पसलबाट नास्ता आउथ्यो । उसले आफ्नो इच्छा अनुसारको नास्ता मगाउथ्यो । बिहानी अखबारका लागि स्वागत छदैथियो । फाट्टफुट्ट गफमा मिसिने बिन्दु थियो । कहिले कसो बिरेन्द्र पनि अइहाल्थ्यो ।

 एक रात पसलमा सुतेको बेला नृपलाई सर्पले टोक्यो । बिहान अबेरसम्म पसल नखुल्दा छिमेकोले पसल खोल्न झकझक्याए । अबेर गरी ढोका खुल्यो । विकृत अनुहारमा नृप देखियो । उसलाई सर्पले टोकेको खबर गाउँमा फैलियो। परिवारले हतारहतरमा उसलाई भेरी अस्पताल लैजाने प्रबन्ध गरे। शरिरमा विष चढिसकेको थियो । अस्पताल पुग्नुअघि नै बाटोमा उसको मृत्यु भयो। 

नृपको मृत्युले गाउँलाई स्तब्ध बनायो। सबैभन्दा ठूलो प्रभाव उसको सानो भाइमा परेको थियो। भाइले आफ्नै आँखाले देखेको थियो दाइलाई बोकेर दौडिँदै गरेको, बाटोमा हतारिँदै एम्बुलेन्स पर्खिएको अनि अचानक दाइको सास हराउँदै गएको। भाइको मस्तिष्कमा मृत्युको दृश्य गहिरो गरी बस्यो। बालक चेतनामा मृत्यु सामान्य घटना होइन एक आकस्मिक र भयावह अनुभव हो। यसले उसको मानसिक संरचनामा असुरक्षा र डरको बीउ रोप्यो। 

 भाइले सोच्न थाल्यो “यदि म केही गर्न सक्थेँ भने दाइलाई बचाउँथे।” बालमस्तिष्कमा यस्तो अपराधबोध सामान्य हुन्छ । उनीहरु कुरा खेलाइरहन्छन । घटनाको वास्तविक जिम्मेवारी भने उसमा थिएन। 

 सर्प अब उसको लागि जनावर मात्र रहेन, मृत्युको प्रतीक बन्यो। उसले कल्पनामा सर्प देख्दा पनि तुरुन्तै दाइको मृत्यु सम्झिन्छ। अस्पताल पुग्न नसक्नु, बाटोमै मृत्यु हुनु, बालचेतनामा बाटो र अस्पताल दुबै असफलताको प्रतीक बने। बाटो अब उसको लागि यात्रा नभइ मृत्युको स्मृति बन्यो। 

  नृपको मृत्युपछि भाइ चुपचाप भयो। विद्यालयमा गए पनि बोल्दैनथ्यो। साथीहरूले खेल्न बोलाउँदा पनि ऊ चुप लाग्थ्यो। शिक्षकहरूले सोध्थे, “के भयो?” ऊ उत्तर दिन सक्दैनथ्यो। उसको मनमा एउटा दृश्य बारम्बार दोहोरिन्थ्यो - दाइको अन्तिम सास। 

 वर्षौंपछि भाइ जवान भयो। उसले पढाइमा संघर्ष गरिरह्यो । जीवनमा एउटा निर्णय गर्यो उसले स्वास्थ्यकर्मी बनेर गाउँको सेवा गर्ने । उसले भन्यो, “म दाइलाई जस्तै अरुलाई बाटोमै मर्न दिने छैन।” 

 उसले पढाइ पूरा गर्यो । गाउँमा बन्न लागेको अस्पतालको खबरले हर्षित भएर गाउँ आएको थियो । आफ्नो गाउँमा बन्दै गरेको अस्पताल देख्यो र अच्चमित भयो । उ अस्पतालको कङ्काल हेरेर रोयो। त्यो गाउँ अझै उस्तै थियो र बन्दै गरेको अस्पताल नबन्दै थला परेको थियो ।